БҲМ калькулятор — базавий ҳисоблаш миқдорини онлайн ҳисобланг
Жарима, давлат божи ёки нафақа суммаси "неча БҲМ" ёки "неча фоиз" тарзида берилган бўлса, ушбу БҲМ калькулятори уни бир неча сонияда аниқ сўм миқдорига айлантириб беради.
Базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ) калькулятори
Базавий ҳисоблаш миқдори (БҲМ) — жарималар, давлат божи, ижтимоий нафақалар ва бошқа кўплаб тўловларни ҳисоблашда ишлатиладиган базавий кўрсаткичдир. Унинг қиймати Президент фармонлари билан даврий равишда ошириб борилади.
БҲМ (базавий ҳисоблаш миқдори) нима?
Базавий ҳисоблаш миқдори (қисқача — БҲМ) — бу Ўзбекистон Республикасида жарималар, давлат божлари, солиқлар, ижтимоий нафақалар ва бошқа кўплаб тўловларнинг миқдорини белгилаш учун қўлланиладиган ягона базавий бирликдир. Қонун ҳужжатларида кўпинча аниқ сумма эмас, балки "неча БҲМ" ёки "БҲМ нинг неча фоизи" кўрсатилади — бу эса БҲМ қиймати ошганда барча тўловларнинг автоматик равишда янгиланишини таъминлайди.
БҲМ миқдори Президент фармонлари асосида даврий равишда қайта кўриб чиқилади ва оширилади. 2026-йил 1-сентябрдан бошлаб БҲМ миқдори 440 000 сўмни ташкил этади.
БҲМ қаерда қўлланилади?
- Маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун жарималар (масалан, йўл ҳаракати қоидаларини бузганлик учун);
- Давлат органларига ҳужжат топширишда тўланадиган давлат божлари (МЧЖ очиш, патентлаш ва ҳ.к.);
- Якка тартибдаги тадбиркорлар учун ижтимоий солиқнинг энг кам миқдори;
- Баъзи ижтимоий нафақалар ва компенсация тўловлари.
БҲМ калькуляторидан қандай фойдаланилади?
Агар ҳужжатингизда тўлов "неча БҲМ" тарзида кўрсатилган бўлса — "Баробарда" режимини танланг ва шу сонни киритинг. Агар тўлов БҲМ нинг фоизи сифатида (масалан, "0,9 БҲМ" ўрнига "90%") берилган бўлса — "Фоизда" режимини танланг. Калькулятор киритилган қийматни жорий БҲМ (440 000 сўм) га кўпайтириб, натижани дарҳол чиқариб беради — ҳеч қандай тугмани босиш шарт эмас.
Кўп бериладиган саволлар
БҲМ ва энг кам иш ҳақи (МҲТЭКМ) бир хилми?
Йўқ. БҲМ — жарималар ва божларни ҳисоблаш учун, МҲТЭКМ эса иш ҳақининг энг кам чегарасини белгилаш учун ишлатилади. Иккаласи ҳам даврий оширилади, лекин қийматлари ҳар хил (2026-йил 1-сентябрдан БҲМ — 440 000 сўм, МҲТЭКМ — 1,36 млн сўм).
БҲМ қиймати қачон ўзгаради?
БҲМ миқдори Президент фармони билан белгиланади ва одатда йилига бир неча марта қайта кўриб чиқилади. Ушбу саҳифадаги калькулятор ҳар доим жорий расмий қиймат асосида янгиланиб боради.
Калькулятор натижаси расмий ҳисоб-китобми?
Калькулятор фақат маълумот ва тезкор ҳисоблаш учун мўлжалланган. Аниқ тўлов суммасини тегишли давлат органи ёки расмий ҳужжат орқали текширинг.
